Głównym celem podjętych działań było wykorzystanie terenu poprzemysłowego dawnej Kopalni Węgla Kamiennego Rozbark w Bytomiu do realizacji działań kulturalnych, edukacyjnych, społecznych i gospodarczych, prowadzących do łagodzenia skutków transformacji w kierunku osiągnięcia celów polityki energetycznej i klimatycznej Unii Europejskiej. Kopalnia ta została uruchomiona w 1863 roku, a w 2004 roku zakończyła swoją działalność.
Za realizację powyższych działań odpowiadał Klub Sportowy Skarpa Bytom funkcjonujący od 18.11.2013 r., który w 2017 r. podjął pierwsze kroki zmierzające do rewitalizacji tego terenu.
Po 17 latach od zamknięcia kopalni, w 2021 w zrewitalizowanej przestrzeni dawnej maszynowni szybu Bończyk i kopalnianej kotłowni, otwarto Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych - największy jak dotąd w Polsce obiekt umożliwiający trenowanie wspinaczki. W kompleksie znajduje się również sala crossfit, siłownia, sauny, strefa: Street Workout, Parkour, tor do biegów OCR, bieżnia zewnętrzna i tor do jeżdżenia na rolkach oraz wiele innych udogodnień umożliwiających podniesienie sprawności fizycznej zawodników. Samo Centrum jest pionierem w organizacji zawodów wspinaczkowych na poziomie miejskim, wojewódzkim oraz krajowym.
To miejsce idealne do spędzania wolnego czasu i rekreacji, gdzie gromadzi się lokalna społeczność oraz promowany jest sportowy i zdrowy tryb życia.
Na terenie Centrum uruchomiono również obiekt szkoleniowo-noclegowy z salą bankietową i salami konferencyjnymi oraz 16 pokojami 2-,3- i 4-osobowymi.
Przy Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych w 2024 r. wybudowano także Gryfny Plac Zabaw dla najmłodszych, na którym znajdują się drabinki, huśtawki, piaskownica, zjeżdżalnie, drewniane równoważnie, tyrolka, karuzela, ławeczki na sprężynkach, a także wydzielona strefa dla starszych dzieci ze stołami do gry w planszówki, tenisa stołowego czy piłkarzyki.
Po wykonaniu powyższych zadań Klub przystąpił do realizacji nowego przedsięwzięcia pn. „Zielony Kwartał KWK Rozbark”, które obejmuje nw. projekty:
• Centrum Aktywności Społeczno – Edukacyjnej - zrealizowany
• Centrum Transformacji Energetycznej - zrealizowany
• Edukacja Zielona Transformacja – w trakcie realizacji
• Adaptacja budynków na działce nr 7128/565 na cele społeczno-edukacyjne oraz kulturalne wraz z zagospodarowaniem terenu – w trakcie realizacji
• Centrum szkoleniowo- noclegowe- Zielona Transformacja – na ukończeniu
• Adaptacja budynku dawnej centrali telefonicznej KWK Rozbark - planowany
• Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych poprzez utworzenie mieszkań treningowych – planowany
• Zagospodarowanie terenów poprzemysłowych poprzez utworzenie mieszkań wspomaganych – planowany.
W 2025 r. Klub zrealizował dwa projekty. W ramach projektu pn. „Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej” w odbudowanej łaźni dawnej KWK Rozbark powstał lokal gastronomiczny Szynk Rozbark, Izba Rozbarska stylizowana na dawne Mieszkanie Rozbarskie, a także Izba Tradycji i Nowoczesności. Celem tego obiektu było uhonorowanie śląskiego dziedzictwa i dbanie o tradycje związane z kulturą górniczą oraz lokalną społecznością, często utożsamianą z historyczną dzielnicą Bytomia – Rozbarkiem.
Natomiast w ramach projektu pn. „Centrum Transformacji Energetycznej” powstało Centrum, którego celem było wykorzystanie do produkcji energii elektrycznej infrastruktury odnawialnych źródeł energii wraz z jej magazynowaniem. W jego skład wchodzą m. in: panele fotowoltaiczne na zadaszeniach, magazyn energii wraz z systemem sterowania i cała niezbędna infrastruktura oraz zagospodarowanie terenów zielonych.
Kolejna przestrzeń w Rozbarku, która zyskała nowe życie to skwer przy ul. Tuwima. W ramach tego zadania wybudowano nowy chodnik i drogę rowerową, zamontowano nowoczesne, energooszczędne oświetlenie i tablice informacyjne, a także wykonano pełne prace konserwatorskie przy zabytkowej kapliczce, jak również przywrócono reprezentacyjny charakter otoczenia pomnika KWK Rozbark, poprzez działania pielęgnacyjne, usunięcie przypadkowej roślinności oraz wprowadzenie nowych nasadzeń. Dzięki temu powstała nowa, odświeżona przestrzeń do odpoczynku, spacerów i spędzania czasu na świeżym powietrzu.
Aktualna inwestycja na zasadzie synergii jest kolejnym etapem rewitalizacji terenów poprzemysłowych.
Obecnie realizowany projekt pn. Zielony kwartał KWK Rozbark - Edukacja Zielona Transformacja skupia się na aktywizacji i wsparciu społeczności lokalnej dzielnicy Rozbark. Działania ukierunkowane są na budowanie współpracy międzypokoleniowej, nabywanie nowych kompetencji, poszerzenie świadomości społeczności lokalnej w zakresie szeroko pojętego procesu transformacji w sferze społecznej i ekologicznej. Główne zadania projektu to animacja i aktywizacja mieszkańców m.in. przez cykliczne zajęcia zróżnicowane tematycznie na terenach zielonych centrum sportu, w tym:
• zajęcia z ruchem, spotkania z dziećmi i młodzieżą w formie zajęć w terenie, zajęcia z trenerem integracji międzypokoleniowej,
• organizację punktów animacyjnych,
• edukację ekologiczną - przede wszystkim w zakresie poznania najnowszych rozwiązań w zakresie uzyskiwania energii z odnawialnych źródeł
• poszerzanie wiedzy o historii Rozbarku.
Efekty projektu to zwiększenie poziomu aktywności społeczności Bytomia i okolic poprzez aktywizację, edukację, integrację i lokalne inicjatywy. W efekcie działań nastąpi aktywne promowanie pamięci o Rozbarku, w tym pielęgnowanie rozbarskiej tradycji poprzez wspieranie inicjatyw oddolnych.
Na terenach zrewitalizowanych po dawnej KWK Rozbark organizowane są również liczne wydarzenia kulturalne, festyny, warsztaty, wykłady, konferencje edukacyjne, a także Święto Rozbarku, które stało się eventem cyklicznym. Podczas drugiej edycji tego święta udało się pobić Rekord Polski w największym zgromadzeniu osób w strojach regionalnych. Rekord padł gromadząc 586 osób w strojach regionalnych.
50.342415876182, 18.930489420891
Galeria zdjęć
Centrum Sportów Wspinaczkowych i Siłowych w kotłowni i maszynowni Bończyk – wewnątrz działa największa w Polsce ściana wspinaczkowa (3000 m²), boulderownia, tor wspinaczki na czas, strefy siłowe i sportowe. Na zewnątrz znajduje się park z alejkami, siłownia pod chmurką, tor przeszkód, strefa parkouru i street-workoutu oraz plac zabaw dla dzieci.
Zewnętrzna strefa sportowa to strefa OCR która stała się areną pełną wyzwań, testów i praktycznych zadań. Szkolą się tutaj przyszli sędziowie OCR oraz sędziowie biegów przeszkodowych. Teren strefy parkour jest otoczony profesjonalnym torem do jeżdżenia na rolkach. Każdy może przyjść poćwiczyć i spędzić czas na świeżym powietrzu, ponieważ cała strefa jest ogólnodostępna.
Centrum wspinaczkowe nocą, widok z lotu ptaka. Centrum wspinaczkowe, w którym znajduje się kilka stref sportowych, zarówno wewnątrz jak i na zewnątrz. Centrum to miejsce gdzie odbywają się zawody, szkolenia, a także jest możliwość skorzystania ze stref relaksu. W dawnej kotłowni i maszynowni kopalni KWK Rozbark można się wspinać w budynku jak i na zewnątrz, a także korzystać ze strefy parkour czy rolkowiska na świeżym powietrzu.
Plac zabaw z widoczną ścianką wspinaczkową zewnętrzną to tzw: Gryfny Plac Zabaw. Dostępny dla najmłodszych oferuje drabinki, huśtawki, piaskownicę, zjeżdżalnie, drewniane równoważnie, tyrolkę, karuzelę, ławeczki na sprężynkach i wiele innych atrakcji. Jest też wydzielona strefa dla starszych dzieci ze stołami do gry w planszówki, tenisa stołowego czy piłkarzyki.
Łaźnia górnicza jako Centrum Aktywności Społeczno-Edukacyjnej – obecnie działają tutaj Szynk Rozbarski i Izba Tradycji otwarta do zwiedzania oraz poznawania kultury lokalnej. W tym budynku prowadzone są również różnego rodzaju warsztaty, prelekcje, spotkania, konkursy czy szkolenia. Jest to miejsce pełne autentycznych pamiątek i mebli.
Mieszkanie Rozbarskie w Centrum Aktywności Społeczno - Edukacyjnej. W ramach działań edukacyjnych utworzono strefę dotyczącą pielęgnacji Rozbarskiej tradycji, której celem jest upowszechnianie wartości dziedzictwa kulturowego, zwłaszcza dziedzictwa poprzemysłowego. Przedstawiona jest historia dzielnicy Rozbark, życie na rozbarskiej wsi w XIX i XX wieku oraz odchodzące w niepamięć tradycyjne uroczystości. Znajdują się tu dawne pamiątki i przedmioty związane z tradycją,
Pomieszczenie przedstawiające kuchnię w mieszkaniu Rozbarskim to kolejna strefa ukazująca życie codzienne Rozbarczan. W tym miejscu dzieci oraz młodzież biorą udział w zajęciach regionalnych, poznają historię naszego miasta, dzielnicy Rozbark oraz uczą się o tradycjach regionalnych.
Pomieszczenie przedstawiające izbę mieszkania Rozbarkiego to dalsza część Mieszkania Rozbarskiego w której również prowadzone są różnego rodzaju zajęcia regionalne i warsztaty. W tej części można również zobaczyć oryginalny strój Rozbarski, a o historii, sztuce i tradycji w tym miejscu opowiadają miłośniczki naszego regionu. Zwiedzanie Izby jest bezpłatne i nie jest wymagana wcześniejsza rezerwacja.
Skwer przy ul.Tuwima z tablicami edukacyjnymi. Kolejne zielone miejsce jakim jest odnowiona i funkcjonalna przestrzeń do codziennego użytku — zarówno do spacerów, jak i chwili wytchnienia. Uzupełnieniem są elementy, które podkreślają charakter miejsca i jego lokalną tożsamość.
Odnowiona przydrożna kapliczka. Rozbarski krzyż Boża Męka na dobre wpisał się w lokalny krajobraz. Jest to zabytek pochodzący z 1863 roku. Ulokowano go na skwerze przylegającym do drogi prowadzącej do kopalni „Heinitz” (po 1945 roku „Rozbark”). Był niemym świadkiem jej powstania, rozwoju i upadku, a następnie rewitalizacji poindustrialnych terenów. Przeszedł renowację na początku 2026r w ramach, której został przywrócony jego pierwotny wygląd.
